:-( Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?

HISTORIA: Zanim do Osia przyszła wolność... (cz.I)

Historia, HISTORIA Zanim przyszła wolność - zdjęcie, fotografia
Portal nswiecie.pl 20/02/2019 16:48
S P

Patrioci polscy głosili takie mowy, że słuchający ich płakali. Reaktywowało się Towarzystwo Gimnastyczne Sokół. Bandyci mordowali i kradli, a zaborca „w prezencie wielkanocnym” do Osia przysłał Grenzschutz

11 listopada 1918 r. podpisany został rozejm, kończąc tym trwającą 4 lata I wojnę światową. W Polsce rocznica jest obchodzona jako Narodowe Święto Niepodległości. Jednak dla Pomorzan droga do wolności była jeszcze daleka. Znane są nam dokładne daty wyzwolenia Świecia i Nowego, czyli 25 stycznia 1920 r. Jednak co do wyzwolenia Osia, takiej pewności już nie ma. Źródła wskazują na 26 stycznia 1920 r.
O tym jak wyglądały ostatnie miesiące niemieckiego panowania przybliżamy na podstawie zachowanych gazet Dziennika Bydgoskiego z lat 1918-1920.

Na tym historycznie związanym z Polską obszarze, zaczynają powstawać pierwsze zalążki administracji państwowej – Rady Ludowe. W Dzienniku Bydgoskim z 7 grudnia 1918 szeroko relacjonowano powstanie takiej rady w Osiu. Zebranie odbyło się 1 grudnia na sali pana Ławniczaka. Zwołał i przewodniczył mu, znany lokalny patriota właściciel folwarku Wierzchy Kazimierz Wojnowski. Protokolantem został Śmigierski. Na ławników wybrano Poręgówskiego, Neumanna, Czerwińskiego z Osia i Partykę z Brzezin. Przemawiali Żurek z Gacków w parafii drzycimskiej, Wojnowski z Wierzchów i Parczewski z Belna. „Mowy te z serca płynące wycisnęły nam łzy z oczu a huczne oklaski były dowodem, iż trafiły do serca wszystkich. Pięknie przemówiła pani Wojcicka z Wierzchów wzywając rodziców aby dzieci swe wychowali w duchu narodowym. Mowy te również gorąco oklaskiwano” – relacjonował Dziennik Bydgoski. Wybrano jako delegata na Sejm Dzielnicowy Śmigierskiego z Osia. Utworzono też Radę Ludową w składzie: ks. prob. Masłowski, Wojnowski z Wierzchów, Babiński, Śmigierski z Osia i Gibas z Łążka. Na koniec zaśpiewano pieśń: „Boże coś Polskę” i wzniesiono gromki okrzyk „Niech żyje Polska zjednoczona”.

Jeszcze tego samego roku w drugie święto Bożego Narodzenia, reaktywuje swoją działalność Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Osiu. Ta założona w 1912 r. organizacja, po przerwie spowodowanej wybuchem I wojny światowej wraca do życia. Na pierwszym spotkaniu wybrano nowy zarząd: druh Tretkowski – prezes, dh Bocian – sekretarz, dh Partyka – skarbnik. Naczelnikiem jest druh Ewert. Przyjęto również na tym spotkaniu nowych członków.

Wzrost aktywności tutejszego żywiołu polskiego spowodowało że, pod koniec stycznia 1919 r. do Osia wysłano 8 uzbrojonych żołnierzy. Stawili się u miejscowego niemieckiego wójta, do którego się zgłosili celem ulokowania. Ten nie widząc potrzeby ich pobytu ze względu na panujący tutaj spokój. Żołnierze wrócili z powrotem do Świecia. Trwająca wówczas konferencja pokojowa w Paryżu (18 styczeń 1919-21 styczeń 1920) wywołała obawy władz niemieckich że, mogą utracić zagarnięte w czasie rozbiorów ziemię wraz z majątkami. Chcąc wywrzeć presję na ludności polskiej, rząd niemiecki wysyła w różne rejony Pomorza m.in. paramilitarną formację Grenzschutz. Organizacja ta zbrojnie przeciwstawiała się odłączeniu wschodnich terenów Niemiec.

1 maja 1919 r. Dziennik Bydgoski informuje o nietypowym „prezencie” na święta wielkanocne dla Osia. Z soboty na niedzielę „sprowadził się tu Grenzszutz w sile 250 chłopa, ustawiwszy armaty, kulomioty, karabiny maszynowe i wszelkie wozy na rynku.” We wtorek ogłoszono stan oblężenia na powiat świecki, tucholski i część powiatu chojnickiego tam, gdzie zamieszkuje ludność polska. „Powodem tego podobno jest w naszych borach szerzący się rabunek publiczny nie wyłączając nawet morderstwa, jak to się stało niedawno w pobliskich Żurach, gdzie byłego współwłaściciela piły parowej żyda R. i jego małżonkę zastrzelili jacyś rozbójnicy. A teraz, powiadają, że na nadleśnictwie Błędnie miano podobny zamach wykonać.” Faktem jest że, w tamtym okresie grasowały uzbrojone bandy które dokonywały rozbojów na drogach i napady na domy. Przykładem są wydarzenia z marca, gdzie rabusie wtargnęli do domu właściciela dóbr Wierzchy i zrabowali kilkanaście tys. marek, czy też wspomniane zabójstwo na tle rabunkowym żydowskiego małżeństwa Rotenbergów w Żur-Młyn. Jednak jak się już niedługo okaże, sami żołnierze Grenzschutzu nie będą lepsi.

autor: PIOTR SKUCZYŃSKI, fot w tle ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego

Reklama

HISTORIA: Zanim do Osia przyszła wolność... (cz.I) komentarze opinie

Dodajesz jako: |
Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

Pracownika tekturnicy zatrudni

Dział Produkcji Mondi Corrugated Świecie Sp. z o.o. oczekuje Pani/ Pana wsparcia na stanowisku: Pracownik tekturnicy Dołącz do Mondi i rozwiń swój..


Zobacz ogłoszenie

Dachy, demontaż eternitu

Dachy, demontaż eternitu, montaż wszelkich pokryć dachowych, więźby, wiaty, domy z drewna, tanie własne materiały, gwarancja 10 lat, kosztorys,..


Zobacz ogłoszenie

ASYSTENTKA/ ASYSTENT ZARZĄDU

Firma MIDROC RODOVERKEN PRODUCTION Sp. z o.o. z siedzibą w Gródku gmina Drzycim zajmująca się produkcją zbiorników i konstrukcji stalowych dla..


Zobacz ogłoszenie

Pracownik socjalny

OGŁOSZENIE O NABORZE NA STANOWISKO PRACOWNIKA SOCJALNEGO Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Bukowcu ogłasza nabór na stanowisko..


Zobacz ogłoszenie

Konserwator

Kierownika Gminnego Zakładu Komunalnego w Osiu ogłasza nabór na stanowisko pracy: konserwator oczyszczalni ścieków Wymiar etatu:pełen etat, praca..


Zobacz ogłoszenie

Kancelaria Rachunkowa oferuje

Kancelaria Rachunkowa oferuje usługi: - prowadzenie księgi rachunkowej - sporządzenie sprawozdań finansowych - prowadzenie podatkowej książki..


Zobacz ogłoszenie
Reklama


 Reklama


25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez nswiecie.pl, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

PQM Krzysztof Grzechowiak z siedzibą w Świecie 86­-100, gen. Józefa Hallera, nr 4, lok. 12

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"