:-( Wygląda na to że masz Adblocka. Utrzymujemy się z reklam żeby móc dostarczyć Ci wiadomości z Twojego regionu za które nie musisz płacić, czy mógłbyś rozważyć jego wyłączenie?
PILNE

Dzieje Klubu Kajakowego "Wda" PEK "Gródek" SA (cz. II)

Historia, Dzieje Klubu Kajakowego Gródek - zdjęcie, fotografia
  • Członkowie  Klubu Kajakowego Wda w Żurze na rowerze wodnym i kajaku na kanale elektrowni
  • Legitymacja klubowa inż. Alfonsa Hoffmanna
  • Figura Gwiazdy Morza w Żurze w 1938 r.
  • Franciszek Flisikowski (pierwszy z prawej
Tygodnik Nowe Świecie 03/08/2019 13:32
Mariusz Chudecki

W powiecie świeckim od początku XX wieku stopniowo rozwijały się stowarzyszenia turystyczne ukierunkowane na amatorskie uprawianie sportów wodnych, głównie kajakarstwa. Do największych tego typu organizacji należał Klub Kajakowy "Wda", działający przy Pomorskiej Elektrowni Krajowej "Gródek" SA

                                                                Klub Kajakowy "Wda" w Żurze

 

            W 1931 r. Klub Kajakowy „Wda” utworzono przy Elektrowni Wodnej Żur, położonej w gminie Osie. Do rejestru stowarzyszeń i związków Urzędu Wojewódzkiego Pomorskiego został wpisany 9 października 1933 r. Był m.in. członkiem Polskiego Związku Kajakowego. Posiadał swój sztandar, który 3 maja 1935 r. poświęcił w obecności przedstawicieli innych towarzystw ks. proboszcz Jan Bruski z Osia. Funkcję prezesa pełnił Jan Glama (kierownik elektrowni w Żurze), sekretarza - Władysław Geniusz (pracownik administracji), skarbnika - Oskar Vogt (leśniczy leśnictwa Wydry), kapitana turystycznego - Franciszek Flisikowski (operator nastawni), instruktora oświatowego - J. Lorek (nauczyciel Szkoły Powszechnej w Wałkowiskach).

            Członkowie Klubu posiadali legitymacje członkowskie niemal identyczne jak klubowicze z Gródka. Różniły się przede wszystkim pierwszą stroną, na której widniała nazwa: Klub Kajakowy "Wda" w Żurze przy Zakładzie Wodno-Elektrycznym Żur na Pomorzu. Wydrukowano je, podobnie jak gródeckie, w drukarni Franciszka Domachowskiego w Świeciu n. W. Każda z nich  zawierała statut. Ciekawostką jest paragraf 8. rozdziału III, zawierający wymogi stawiane członkom, w którym  można przeczytać: Członkiem zwyczajnym z własną łodzią i bez własnej łodzi może zostać osoba obojga płci, pochodzenia chrześcijańskiego i wyznania po ukończeniu 18 lat i nieposzlakowanej przeszłości. Na ostatniej stronie legitymacji wydrukowano zawołanie kajakarzy: "Wszyscy na wodę po zdrowie i radość". Klub początkowo liczył 23 członków, którymi byli głównie pracownicy elektrowni. Z czasem ich liczba wzrosła do ponad 30. Jednym z nich był Alfons Hoffmann. Dyrektor PEK „Gródek” posiadał legitymację członkowską o numerze 1. W dniu 3 stycznia 1936 r. na dorocznym Walnym Zebraniu nadano mu godność Członka Honorowego.

 

                                                             Dbali o sprzęt i popularyzowali kajakarstwo

 

            Klub posiadał własny sprzęt; początkowo 10 kajaków, z których 6 zakupiono, a 4 zbudowano samodzielnie systemem gospodarczym, 2 rowery wodne i łodzie. Stopniowo liczba kajaków doszła do 20. Cennym nabytkiem były dwa kajaki sportowe tzw. wyczynowe. Niezwykle szybkie, ale bardzo wywrotne ze względu na ich niewielką szerokość. Jeden z nich szczęśliwie przetrwał w dobrym stanie upływ czasu i można go podziwiać w Izbie Historycznej Elektrowni Gródek. Podobnie jak w Klubie gródeckim, każdy członek miał przypisany dla siebie konkretny kajak, o który musiał dbać: malować go i remontować. Najczęściej odpowiadały za niego dwie osoby, gdyż większość kajaków była dwuosobowa. Członkowie Klubu, wspólnie ze swoimi kolegami z Gródka, uczestniczyli w wielu imprezach turystycznych, w tym organizowanych przez Polski Związek Kajakowy. Spływano nie tylko Wdą, ale także Brdą, Wisłą, Drwęcą.

            Bronisław Januszewski z gródeckiego klubu kajakowego zredagował w połowie lat 30-tych jeden z pierwszych na Pomorzu przewodników kajakowych po Wdzie i jeziorach Szwajcarii Kaszubskiej. Zawierał on, oprócz szczegółowego opisu szlaku, m.in. cenniki noclegów i przewozu sprzętu, a także zestaw mapek dróg wodnych wraz z kilometrażem.

            Głównym organizatorem spływów był w okresie międzywojennym Franciszek Flisikowski (1903-1997),  który za zasługi dla rozwoju kajakarstwa w Polsce (także po wojnie) odznaczony został w 1984 r. przez Zarząd Polskiego Związku Kajakowego Złotą Odznaką Honorową PZK. Mieszkał w Żurze, następnie w Gródku. Spoczywa na cmentarzu parafialnym w Drzycimiu.

            Przystań mieściła się początkowo przy zamku wodnym, nad kanałem elektrowni. Później, przy zaporze, wybudowano wraz z obszernym hangarem nową, która przetrwała do dziś. Po wyniesieniu z niej sprzętu wodnego stawała się pomieszczeniem dla teatru amatorskiego. Posiadała niewielką podwyższoną scenę, z której aktorzy wchodzili i wychodzili drzwiami umieszczonymi po jej obydwu stronach. Część hangaru, w której przechowywano na 4 specjalnych stojakach kajaki, mieściła po jej opróżnieniu widownię liczącą około 100 osób. W 1936 r. pod skarpą leśną na zaporze członkowie Klubu zbudowali drewnianą muszlę dla orkiestry oraz wylali owalny, betonowy krąg taneczny. Odtąd w pogodne dni odbywały się tu zabawy taneczne. W razie niepogody do tańca wykorzystywano hangar o betonowej podłodze, doskonale nadającej  się do tańczenia. W listopadzie 1938 r. członkowie Klubu wytyczyli  i oświetlili na stoku obok elektrowni trasę saneczkową.

 

                                                                      Utworzyli amatorski teatr

 

            Klubowicze organizowali również obchody świąt narodowych. W kwietniu 1937 r. Sejm RP ustanowił 11 listopada Narodowym Świętem Niepodległości. Z tej okazji wystąpili w scence historycznej nawiązującej treścią i piosenkami do tradycji legionowej - powstania i walk Legionów Polskich Józefa Piłsudskiego. Dwugodzinne przedstawienie sceniczne, wyreżyserowane przez  J. Lorka, który w jego trakcie przygrywał na harmonii, zawierało obrazy z życia legionowego, skecze, piosenki żołnierskie. Rolę jednego z legionistów odgrywał Oskar Vogt, który występował na scenie ze swoją strzelbą myśliwską. Wystawione wieczorem 11 listopada 1938 r. zgromadziło  widzów z okolicznych miejscowości i bardzo się podobało. Zachęceni tym członkowie Klubu przygotowali kolejną imprezę sceniczną, tym razem z okazji uchwalenia pierwszej polskiej konstytucji. Trzeciego maja 1939 r. wystawili sztukę teatralną, dziewiętnastowieczną angielską farsę Brandona Thomasa "Ciotka Karola", która również bardzo się widzom podobała. Wyreżyserował ją J. Lorek. Jednym z aktorów był ponownie Oskar Vogt, tym razem z żoną Haliną, z którą wspólnie przygotował stroje i doskonalił grę aktorską. Rolę  tytułowej ciotki grał Stanisław Winiarski, potężnie zbudowany kierowca samochodu służbowego żurskiej elektrowni. Otylia Glama, żona kierownika zakładu wodno-elektrycznego w Żurze, popruła dwie swoje suknie, by z nich uszyć jedną dla niego.

 

                                        Na Dni Morza zjeżdżali tłumnie mieszkańcy powiatu świeckiego

 

             Na zaporze w Żurze corocznie organizowano uroczyste obchody Dni Morza, w których aktywnie uczestniczyli członkowie obydwu klubów. W 1934 r. np. rozpoczęły się od uroczystego nabożeństwa w kościele parafialnym w Osiu. Od 16.00 pływano łodziami, kajakami i rowerami wodnymi po Zalewie Żurskim. Wiele emocji dostarczyły widzom i uczestnikom zawody kajakowe „jedynek” i „dwójek”. Wieczorem puszczano wianki na wodę, podziwiano pokazy sztucznych ogni, żywe obrazy w wykonaniu dzieci, rozmawiano przy ognisku. Później rozpoczęła się trwająca do rana zabawa taneczna. W obchodach Dni Morza uczestniczyło około 2000 osób, które przyjechały do Żuru z terenu powiatu świeckiego. Dziesięć procent dochodu ze wstępów przekazano na Fundusz Obrony Morza. Pozostałą część przeznaczono na zakup i naprawę sprzętu wodnego oraz organizację imprez sportowo-kulturalnych. Atrakcją turystyczną były przejażdżki po Zalewie Żurskim z Żura do Tlenia i z powrotem dużą motorówką, która dodatkowo ciągnęła jedną lub dwie długie łodzie i za niewielką opłatą zabierała łącznie około 30 osób. Członkowie Klubu aktywnie wsparli budowę w Żurze, na skarpie tuż przy zaporze, w 1938 r. figury NMP Gwiazdy Morza - Stella Maris, stojącej na wysokim cokole. Autorem rzeźby był Ignacy Zelek. W 1939 r. została wysadzona w powietrze przez Niemców.

            Wojna przerwała działalność Klubu. Jednak po jej zakończeniu, w nowej ustrojowej i administracyjnej rzeczywistości, wznowił działalność. Ale to już temat na zupełnie inną opowieść.

Fotografie z archiwum autora.

Reklama

Dzieje Klubu Kajakowego "Wda" PEK "Gródek" SA (cz. II) komentarze opinie

Dodajesz jako: |
Reklama

Ogłoszenia PREMIUM

Buda dla psa, ocieplana. MEGA

W ciągłej sprzedaży budy dla psa o różnych rozmiarach. Ocieplane, z dwuspadowym dachem oraz tarasem. Możliwy transport. Cena od 199 zł.


Tapicera tkaniny i skóry

Oferujemy: atrakcyjne wynagrodzenie netto 4.100 zł dla tkaniny i 4.500 zł dla skóry pracę w systemie jednozmianowym stabilne zatrudnienie – umowa o..


Operatora produkcji poszukuje

Poszukujemy kandydatów/ek na stanowisko: OPERATOR PRODUKCJI Lokalizacja: Świecie Twoje zadania: - Prowadzenie procesu produkcyjnego na swoim..


Ogłoszenie o licytacji lokalu

OGŁOSZENIE O LICYTACJI UŁAMKOWEJ CZĘŚCI NIERUCHOMOŚCI Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Świeciu Małgorzata Rut-Nowak (tel. (52) 331 12 86)..


Pracownika tekturnicy zatrudni

Twoje zadania: • Przygotowanie i ustawienie tekturnicy zgodnie ze specyfiką zleceń produkcyjnych • Obsługa tekturnicy • Kontrola parametrów oraz..


Dachy, demontaż eternitu

Dachy, demontaż eternitu, montaż wszelkich pokryć dachowych, więźby, wiaty, domy z drewna, tanie własne materiały, gwarancja 10 lat, kosztorys,..


Kucharza poszukuje

Kucharza poszukuje "Pychota GARMAŻERKA" Niewieścin 85, email: [email protected], tel. 523320922


Pracownika sprzątającego

Pracownika sprzątającego "Pychota GARMAŻERKA" Niewieścin 85, email: [email protected], tel. 523320922


Manewrowego/ustawiacza

Poszukujemy kandydatów/ek na stanowisko: Manewrowy/ustawiacz Lokalizacja: Świecie Twoje zadania: -Prowadzenie manewrów z wagonami na terenie..


Ogłoszenie o licytacji działki

OGŁOSZENIE O LICYTACJI NIERUCHOMOŚCI Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Świeciu Małgorzata Rut-Nowak (tel. (52) 331 12 86) ogłasza, że dnia..


Pomoc kuchenna poszukuje

Pomoc kuchenna poszukuje "Pychota GARMAŻERKA" Niewieścin 85, email: [email protected], tel. 523320922


Ogłoszenie o licytacji

OGŁOSZENIE O LICYTACJI NIERUCHOMOŚCI Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Świeciu Małgorzata Rut-Nowak (tel. (52) 331 12 86) ogłasza, że dnia..


Pracownika magazynowego

Twoje zadania: • Przygotowanie i załadunek towarów na podstawie dokumentów wysyłki oraz ich magazynowanie w rejonach i pomieszczeniach magazynów..


Elektromontera poszukuje firma

Poszukujemy kandydatów/ek na stanowisko: ELEKTROMONTER Lokalizacja: Świecie Twoje zadania: Lokalizacja uszkodzeń urządzeń i maszyn elektrycznych..


Firma Prosiaczek Sp. z o.o. w

Firma Prosiaczek Sp. z o.o. w Krąplewicach zatrudni pracownika ochrony - portiera. Mile widziane doświadczenie . Kontakt osobisty w zakładzie lub..


Zespół muzyczny gra wszystkie

Zespół muzyczny gra wszystkie imprezy okolicznościowe


Usługi koparko–ładowarką JCB

Usługi koparko–ładowarką JCB 3XC


Reklama
 Reklama

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku tzw. RODO. Nowe prawo nakłada na nas obowiązek uzyskania Twojej zgody na przetwarzanie przez nas danych osobowych w plikach cookies

Oświadczam, iż zapoznałem sie z Polityką prywatności i zgadzam się na zapisywanie i przechowywanie w mojej przeglądarce internetowej tzw. plików cookies oraz na przetwarzanie zaszyfrowanych w nich danych osobowych pozostawianych w czasie korzystania z innych stron internetowych, serwisów oraz parametrów zapisywanych w plikach cookies w celach marketingowych, w tym na profilowanie i w celach analitycznych przez nswiecie.pl, oraz ZAUFANYCH PARTNERÓW.

Administratorzy danych / Podmioty którym powierzenie przetwarzania powierzono

PQM Krzysztof Grzechowiak z siedzibą w Świecie 86­-100, gen. Józefa Hallera, nr 4, lok. 12

Cele przetwarzania danych

1.marketing, w tym profilowanie i cele analityczne
2.świadczenie usług drogą elektroniczną
3.dopasowanie treści stron internetowych do preferencji i zainteresowań
4.wykrywanie botów i nadużyć w usługach
5.pomiary statystyczne i udoskonalenie usług (cele analityczne)


Podstawy prawne przetwarzania danych


1.marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne – zgoda
2.świadczenie usług drogą elektroniczną - niezbędność danych do świadczenia usługi
3.pozostałe cele - uzasadniony interes administratora danych


Odbiorcy danych

Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora danych, w tym podmioty ZAUFANI PARTNERZY, agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa.

Prawa osoby, której dane dotyczą

Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Inne prawa osoby, której dane dotyczą.

Informacje dodatkowe

Więcej o zasadach przetwarzania danych w "Polityce prywatności"